a a a

Wojenna rana

Po 17 września 1939 r. cały teren monasteru zajął oddział Armii Czerwonej. W cerkwi Zwiastowania urządził warsztat mechaniczny i kuźnię (to w jej paleniskach zniknął ikonostas -- unikatowe dzieło snycerzy zamieniono w kilka ton drewna opałowego), pomieszczenia po świątyni św. Jana Teologa służyły jako kuchnia i stołówka. Wycofując się po wybuchu wojny radziecko-niemieckiej, pozostawił nagie mury.

Okupacyjne władze niemieckie udostępniły prawosławnym cerkiew św. Jana Teologa. W 1942 r. ponownie ją wyświęcono. Do Supraśla powróciła grupka dawnych mnichów.
Najgorsze nadeszło w ostatnich dniach działań wojennych.
21 lipca 1944 r. hitlerowcy, wycofując się, podłożyli ładunki pod wszystkie wysokie gmachy w Supraślu i zdetonowali je. Świątynia legła w gruzach.
Koniec wojny i przejęcie władzy przez nowe siły polityczne nie zmieniły stosunku do prawosławia. Jeszcze w 1945 r. mnisi zostali wypędzeni. Do monasterskich budynków wrócili salezjanie (mieli umowę dzierżawną do 1948 r.). Później całość pomieszczeń zajęła szkoła rolnicza. Prawosławnym odebrano cerkiew św. Pantelejmona. Władze naciskały, by opuścili cerkiew św. Jana Teologa, a w 1955 r. wydały nakaz eksmisji. W dwa lata później przystąpiono do jej rozbiórki i tylko dramatycznym protestom należy zawdzięczać wstrzymanie prac.
W 1958 r. oficjalnie przywrócono parafię. Wierni, wychodząc z nabożeństw, mijali trwale zabezpieczone fundamenty świątyni Zwiastowania. Wydawało się, że nic się już nie zmieni.
serwisy internetowe strony internetowe